بررسي نقش كالونها و فاكتورهاي رشد در كنترل ترميم بافتها

دانشگاه علوم پزشكي تهران ,

بافت شناسي

بافتها داراي يك سيستم خود تنظيمي هستند كه همواره ساختمان و اندازه نرمال آنها را حفظ كرده با از دست رفتن بخشي از ساختمان بافت فرايندهاي پيچيده ترميم را كنترل مي كنند. كالونها و فاكتورهاي رشد مواد شيميايي تنظيم گر اندوژن بافت مي باشند كه در اين سيستم فعاليت مي كنند. اين مواد بر روي سلولهاي ترشح كننده (مكانيسم اوتوكرين ) با سلولهاي مجاور(مكانيسم پاراكرين ) اثرات مهاري تحريكي اعمال مي كنند هر گونه بي نظمي در اين روند ميتواند منجر به رشد بي رويه بافت يا ركود ترميم گردد. اين مواد نه تنها در تكثير سلولي بلكه در ساير فرايندهاي شركت كننده در ترميم حائز اهميت هستند مانند تمايز و مهاجرت سلولي ، تحت تاثير قرار مي دهند.كالون توسط سلولهاي مختلف بافت تهيه شده از تقسيم ميتوزي جلوگيري مي كند. با از دست رفتن سلولهاي توليد كننده كالون ، سطح كالون پايين آمده سلولها ار مهار رها مي شوند. در سرطانها سلولها نسبت به كالون مقاوم مي شوند. در بعضي از بافتها مانند اپيدرم دو نوع كالون (كالون G1 و )G2 وجود دارند. گروه ديگر از مولكولهاي تنظيم گر موضعي فاكتورهاي رشد مي باشند.فاكتورهاي رشد پپتيدهايي هستند كه تكثير سلولي را تحريك مي كنند. معمولا يك فاكتور رشد بيش از يك نوع سلول توليد كننده و سلول هدف دارد. اين مواد بطور گروهي و هماهنگ با يكديگر عمل مي كنند و رفتار سلولها را تحت تاثير قرار مي دهند. از جمله فاكتور رشد اپيدمي يا اوروگاسترون را ميتوان نام برد كه براي همه سلولهاي با منشاء مزودرمي و اكتودرمي ميتوژن است و موجب تسريع ترميم زخم و رژنرسانس پوشش دستگاه ادراري و گوارشي ميگردد. مهمترين مولكول تنظيم گر شناخته شده Transforming Growth Factor_)TGF_ ( - مي باشد اين ماده روي اغلب سلولها گيرنده دارد و اعمال تنظيمي مختلفي را انجام مي دهد. اين ماده مهارگر تكثير برخي سلولها و محرك تكثير سلولهاي ديگر مي باشند. از جمله مهارگر استئوكلاست و محرك استئوبلاست بوده عمل تجديد بناي ماتريكس را كنترل مي كند نقش مهمي در ترميم شكستگي استخوان ايفا مي كند. در واقع ماتريس استخوان منبع انواع فاكتورهاي رشد است . نقش كالونها و فاكتورهاي رشد كنترل تكثير ورژنرسانس بافتهايي چون سيستم خونساز، اپيدرم ، اپيتليم ، روده ، كبد، فيبر عصبي و پاتوژنز بيماريهايي مانند پسوريازيس و ترميم زخمها قابل توجه است . اين مواد داراي ارزش درماني فوق العاده اي هستند

79066

دانشگاه علوم پزشكي تهران ,

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

محمدصادق رجحان